[1]Հինգշաբթի օր, Ազրպէյճանի նախագահ Իլհամ Ալիեւը կառավարութեան նիստին ժամանակ յայտարարած էր, որ եթէ Հայաստանը «կառուցողական դիրքորոշում» ցուցաբերէ ղարաբաղեան խնդիրի լուծման գործին մէջ, ապա «կարճ ժամանակահատուածի ընթացքին կարելի կ՛ըլլայ համաձայնութեան գալ»:
Ալիեւի համաձայն, որեւէ տեղաշարժ չէ արձանագրուած արցախեան բանակցութիւններուն ուղղութեամբ: Թէեւ տարեվերջին որոշակի աշխուժացում նկատուած է: Ընդհանուր այս պարունակին մէջ յայտարարութիւնը շարունակուած է:
«Որոշակի յոյսեր, որոշակի լաւատեսական պահեր կան, բայց 2014 թուականին մենք կ՛ուսումնասիրենք զանոնք: Ամէն պարագայի, 2014 թուականին Հայաստանի իրական մտադրութիւնը ամբողջովին կը պարզուի», ըսած է Ազրպէյճանի նախագահը:
Յայտարարութիւնը ունի այլ բաժիններ եւս: Կը վերադառնանք այդ բաժիններուն: Մինչ այդ փորձենք դիտարկել այս հատուածը: Ուրեմն Պաքուն կառուցողականութիւն կ՛ակնկալէ Երեւանէն: Մինչ այդ սակայն, կառուցողականութիւն ակնկալողը բացի հրադադար խախտելէ եւ հետախուզական գործողութիւններ կազմակերպելէ, աննախադէպ վտանգաւոր քայլերով նախայարձակողականութեան այլ հարթութիւններ կը թեւակոխէ: Ազրպէյճանական կողմէն կրակահերթ կը տեղայ ոչ միայն ազրպէյճանաարցախեան շփման գիծին վրայ, այլ ուղղակի դէպի Հայաստանի Հանրապետութեան տարածք:
Նման յարձակողապաշտութեան դրսեւորումներ ցուցադրելէ ետք, կը թուի, թէ «կառուցողականութեան» եւ «խաղաղասիրութեան» ակնկալութիւններ յայտարարելու ցուցմունքը Պաքու հասած է Անգարայէն: Այս հատուածին երկրորդ բաժինը այդ մասին մտածել կու տայ: Ալիեւ փաստօրէն կը կապկէ Տաւութօղլուի «խաղաղասիրութիւն»-ը: Յար եւ նման է այս մէկը մանաւանդ, երբ նկատի կ՛ունենանք տարեվերջին երեւցած, ըստ Ալիեւի անշուշտ, ուղղակի որոշակի աշխուժացումը: Տարեվերջին Տաւութօղլուն այցելած էր Երեւան, սեւծովեան երկիրներու տնտեսական համագործակցութեան համաժողովի շրջագիծին մէջ: Այցելութեան նախորդող ժամանակաշրջանին եւ այցելութեան օրերուն եւ անկէ անմիջապէս ետք, դիպաշարին հետեւողը ականատես եւ ունկնդիր դարձաւ իբրեւ թէ կառուցողականութիւն ցուցադրող Անգարայի թիւ մէկ դիւանագէտի ըսելաձեւերուն: Անոնց հետեւեցաւ անշուշտ Թուրքիոյ քարոզչաքաղաքական խումբի նուագը, որ ներդաշնակ էր թուրք արտաքին գործոց նախարարի ճպոտի շարժումներուն:
Այս բոլորին նկատմամբ լուռ էր Պաքուն` թէ՛ քաղաքական եւ թէ՛ տեղեկատուական առումներով: Լուռ անհանգստութիւն մը կար Թուրքիոյ բեմադրած համանուագին դիմաց, որ կը բացատրուէր Պաքուի շրջանցումով հայ-թուրք յարաբերութիւններու բնականոնացման (ան)հաւանական մեկնարկի մը նախատեսումով: Թէեւ, Անգարայի ներկայացուցիչը ամէն պատեհ- անպատեհ առիթի կը յիշեցնէր արցախեան հարցի լուծման անհրաժեշտութիւնը: Նոյնիսկ պաշտօնապէս կը յայտարարուէր յարաբերութիւններու վերամեկնարկման աշխատանքներուն վերջին փուլին մէջ ըլլալը…
Ալիեւի կողմէ կառուցողականութիւն ակնկալելու այս յայտարարութիւնը համահունչ է Տաւութօղլուի բեմականացումներուն նաեւ 2014-ի նշումով: Թուականը անպայման հայ-ազրպէյճանական բանակցութիւններուն միայն չի վերաբերիր: Երեւան-Անգարա յարաբերութիւններու վերամեկնարկը պայմանաւորուած է հայկական ուժերու Արցախէն հեռացումով: Պատուէրային ապատեղեկատուութիւնը կը խօսէր հայկական համաձայնութեան մասին արցախեան երկու շրջաններէ հայկական ուժերը հեռացնելու առումով: Ալիեւի ակնկալածը 2014-ին նման տեղաշարժի մասին է: Ինչ որ նաեւ Տաւութօղլուին լաւատես ըլլալու միտումներ փոխանցած էր:
Կառուցողականութեան, բանակցութիւններու աշխուժացման եւ խաղաղասիրական շեշտադրումներով հանդէս գալու Անգարայի ցուցմունքը յայտնապէս ձախող կատարած է Պաքուի առաջնորդը: Յայտարարութիւնը կ՛աւարտի հետեւեալ բառերով. «Մեր ռազմական հզօրութիւնը վճռական դեր կը խաղայ միջազգային նորմերուն համապատասխան Լեռնային Ղարաբաղի հարցին արդարացի լուծման գործին մէջ: Մեր բանակը աշխարհի ամէնէն ուժեղ բանակներէն է»:
Անկախ անկէ, որ միջազգային նորմերուն ճշդած սահմանները վաղուց անցած է ազրպէյճանական սպառազինումը, պահ մը պէտք է կեդրոնանալ Ազրպէյճանի նախագահին կատարած իր իսկ էութեան վերադարձին: Ռազմական հզօրութեան վճռական դեր վերապահելով Ալիեւ միեւնոյն յանկերգն է, որ կը կրկնէ: Հիմա պէտք է մտածել, թէ քաղաքական նման պահուածքի դիմաց ի՞նչ կառուցողականութիւն կը սպասուի հայկական կողմէն:
Խնդիրը սակայն, այս պարագային Անգարայի ցուցմունքը Պաքուի կողմէ ձախող կերպով կատարելն է:
«Ա.»
aztagdaily.com