Դէմքեր եւ իրադարձութիւններ

Նմուշներ Անաստաս Իվանովիչ Միկոյեանի «Հայրենասիրութիւնից»

Գրեց՝ Ա. ՋԱՄԱԼԵԱՆ Արշակ Ջամալեանի(1882 Գանձակ-1940 Փարիզ) գրչին պատկանող այս յօդուածը արտատպուած է ժամանակին Բոստոնում լոյս տեսնող «Հայրենիք» օրաթերթի 22 փետրուարի 1938 թուականի համարից: Բերլինի համալսարանի ընկերային գիտութիւնների բաժինը փայլուն կերպով աւարտած Ջամալեանը, բուն անունով Իսահակեան, դեռ 1902 թուականից համոզուած դաշնակցական էր: ՀՀ օրօք եղել է Հայաստանի դեսպանը Վրաստանում: Ինչպէս ինքն է վկայում՝ Միկոյեանի հետ…

Ես մեկնում եմ կռիվ՝ մեռնելու կամ հաղթելու, բայց՝ հաղթելու

«Ես մեկնում եմ կռիվ՝ մեռնելու կամ հաղթելու, բայց՝ հաղթելու». Վարդան Բախշյան Այսօր Արցախյան ազատամարտի հերոս, ՀՅԴ անդամ, Հայաստանում սկաուտության վերահիմնադիր Վարդան Բախշյանի մահվան տարելիցն է։ Վարդան Ազատի Բախշյանը ծնվել է 1965 թվականի հունիսի 1-ին Արմավիրում: Միջնակարգ կրթությունը ստացել է Արմավիր քաղաքի թիվ 2 միջնակարգ դպրոցում: Դպրոցն այժմ կրում է Վարդան Բախշյանի անունը: 1983 թ. ընդունվել…

Մի փունջ Սիմոն Զաւարեանի յիշատակին

Գրեց՝ Հեղինէ Բէգզատեան Զաւարեանի յիշատակին նուիրուած այս գրութեան հեղինակը Տիգրան Բէգզատեանի այրին է, Հեղինէ Բէգզատեանը: Գրութիւնը լոյս է տեսել Բոստոնում հրատարակուող «Հայրենիք» օրաթերթի 1952 թուականի նոյեմբերի 30-ի համարում (թիւ 12350): Սիմոն Զաւարեանին նուիրուած եռահատոր հրատարակութեան մէջ բացակայում է այս գրութիւնը: Գրութեան սկզբում «Հայրենիք»ի խմբագրութեան կողմից նշուած է. Ընթերցողներու մասնաւոր ուշադրութեան կը յանձնենք այս սրտառուչ, պատմութիւնը.-«Հին…

Կոմս Լոռիս-Մելիքով (1825-1888). ­Ցա­րա­կան ­Կայս­րու­թեան հա­յազ­գի «Սր­տի ­Դիկ­տա­տոր»ը

Հայ­կա­կան ­Հար­ցի մի­ջազ­գա­յին տա­րո­ղու­թեամբ ար­ծարծ­ման եւ ա­նոր ար­դար լու­ծում գտնե­լու ա­ռա­ջին փոր­ձե­րուն, այ­լեւ մե­ծա­պե­տա­կան խմո­րում­նե­րու ա­կուն­քին կանգ­նած մե­ծահռ­չակ դէմք է ­Ցա­րա­կան Կայս­րու­թեան հա­յազ­գի զօ­րա­վար ­Կոմս Լո­ռիս-­Մե­լի­քով, ո­րուն մա­հո­ւան տա­րե­լի­ցը կ­’ո­գե­կո­չենք ­Դեկ­տեմ­բեր 13ի այս օ­րը։ Ֆ­րան­սա­յի ­Նիս քա­ղա­քին մէջ, 129 տա­րի ա­ռաջ, Դեկ­տեմ­բեր 1888ի այս օ­րը, 63 տա­րե­կա­նին մեր աշ­խար­հէն հե­ռա­ցաւ հայ ժո­ղո­վուր­դի բա­ցա­ռիկ ծնունդ­նե­րէն ­Մի­քա­յէլ…

Սաթենիկ Արղութեան (Մատինեան, 1874-1930). «­Ծա­ղիկ» ա­նո­ւա­նո­ւած յե­ղա­փո­խա­կան հա­յու­հիին ո­գեշն­չող ա­ւան­դը

Հա­յոց յու­շա­տետ­րին մէջ իր ո­գեշն­չող է­ջը ու­նի հայ կնոջ բա­ցա­ռիկ կեր­պար մը՝ ­Սա­թե­նիկ Մա­տի­նեան-Ար­ղու­թեան, որ իր կեան­քով, գոր­ծով ու գա­ղա­փա­րա­պաշ­տու­թեամբ՝ ու­րոյն տեղ կը գրա­ւէ 19րդ ­դա­րա­վեր­ջին թափ ա­ռած հայ ժո­ղո­վուր­դի ազ­գա­յին-ա­զա­տագ­րա­կան շար­ժու­մին, զայն հու­նա­ւո­րած եւ ա­ռաջ­նոր­դած նո­ւի­րեալ­նե­րու փա­ղան­գին մէջ։ Սա­թե­նիկ Ար­ղու­թեան 56 տա­րե­կան էր Դեկ­տեմ­բեր 12ի այս օ­րը, 1930ին, երբ ­Փա­րի­զի մէջ առ յա­ւէտ փա­կեց…

11 Դեկտեմբեր 1946. Մ.Ա.Կ. որդեգրեց Ցեղասպանութեան դատապարտումի որոշումը

Մին­չեւ Երկ­րորդ Աշ­խար­հա­մար­տի ա­ւար­տը, մի­ջազ­գա­յին հան­րու­թիւ­նը անհ­րա­ժեշտ կա­րե­ւո­րու­թեամբ իր օ­րա­կար­գի ա­ռաջ­նա­հերթ նիւ­թե­րէն մէ­կը դար­ձու­ցած չէր Ցե­ղաս­պա­նու­թեան ո­ճի­րը — իբ­րեւ մարդ­կու­թեան դէմ ծան­րա­գոյն յան­ցա­գոր­ծու­թեան — դա­տա­պար­տե­լու, օ­րէն­քով պատ­ժե­լի հռչա­կե­լու եւ կան­խար­գի­լե­լու մեծ խնդի­րը։ Հա­կա­ռակ 19րդ ­դա­րու սկիզբ­նե­րուն թափ ա­ռած գաղ­թա­րա­րա­կան խօլ մրցա­պայ­քա­րին, որ զան­գո­ւա­ծա­յին բնաջն­ջում­նե­րու մի­ջո­ցաւ Եւ­րո­պա­յի մե­ծա­պե­տա­կան ու­ժե­րու լու­ծին կ­’են­թար­կէր ամ­բողջ ժոո­վուրդ­ներ ­Հին Աշ­խար­հի տա­րած­քին,…

7 Դեկտեմբեր 1988. ժամը 11:41. Սպիտակի երկրաշարժին սպիացող վէրքերը եւ չմարող… կսկիծը

Գ­րե­թէ ե­րեք տաս­նա­մեակ ան­ցած է ար­դէն 7 Դեկ­տեմ­բեր 1988ի այն չա­րա­ղէտ օ­րէն աս­դին, երբ ա­հա­ւոր երկ­րա­շար­ժը քա­րու­քանդ ա­ւե­րեց Հա­յաս­տա­նի հիւ­սի­սա­յին շրջան­նե­րը, տաս­նեակ հա­զար­նե­րով հայ մար­դոց, յատ­կա­պէս ման­կա­հա­սակ­նե­րու կեանք խլեց եւ, Հա­յաս­տա­նի հետ, ցնցեց ամ­բողջ աշ­խար­հը։ Դեկ­տեմ­բեր 7ի օ­րը, 29 տա­րի ա­ռաջ, Ե­րե­ւա­նէն մին­չեւ աշ­խար­հի ա­մէ­նէն հե­ռա­ւոր ա­փե­րը, հա­ւա­սա­րա­պէս հայ թէ օ­տար մար­դիկ զար­հու­րան­քով հե­տե­ւե­ցան Ս­պի­տա­կէն…

Վիլյամ Սարոյանը եւ Մուշեղ Գալշոյանը Հայաստանի Առաջին Հանրապետության եւ Դաշնակցության մասին

Վիլյամ Սարոյանը 1936-ին հրատարակել է իր մեկ գիրքը «Inhale and Exhale» (Շնչառություն եւ արտաշնչում) անունով: Ինչպես իր շատ ստեղծագործություններում այս գրքում եւս նա շարադրել է հայ կյանքի հետ կապված մի շարք հաստատումներ՝ որոնց թվում անդրադարձել է նաեւ Դաշնակցությանն ու Առաջին Հանրապետությանը: Ստորեւ ներկայացվում է հատված այդ խոսքից: – Ասոնք էին Ազգայնականները, Դաշնակները, որոնք կռուեցան Հայաստանի…

Մօրուք Կարօ (Աւոյեան Կարապետ, 1875-1949). ­Սա­սուն­ցի «վէր­քե­րով լի» ֆե­տա­յին եւ հայ­րե­նա­դարձ դաշ­նակ­ցա­կա­նը

Հայ յե­ղա­փո­խա­կան շարժ­ման փառքն ու պար­ծան­քը կը հան­դի­սա­նայ ­Ֆե­տա­յա­կան Սե­րուն­դը, որ ամ­բողջ ե­րես­նա­մեակ մը՝ 1890ա­կան­նե­րէն մին­չեւ 1920ա­կան­նե­րը, իր անձ­նա­զո­հու­թեամբ եւ հե­րո­սա­կան խո­յան­քով, ա­րեան բո­լոր ճա­նա­պարհ­նե­րը կտրել-անց­նե­լով, ա­զա­տու­թեան եւ նոր ժա­մա­նակ­նե­րու ու­ղին հար­թեց հայ ժո­ղո­վուր­դին առ­ջեւ ու կռա­նեց Ա­զատ, Ան­կախ եւ ­Միա­ցեալ ­Հա­յաս­տա­նի ստեղծ­ման հա­մար մին­չեւ վեր­ջին շունչ պայ­քա­րե­լու ազ­գա­յին մեր Կամքն ու ­Մար­տու­նա­կու­թիւ­նը։ Ան­զու­գա­կան այդ…

5 ­Դեկ­տեմ­բեր 1921. ­Սա­յիտ ­Հա­լիմ ­Փա­շա­յի ա­հա­բե­կու­մը… «Կ­տակն էր ­Նա­հա­տակ­նե­րուն»

Դեկ­տեմ­բեր 5ին, 96 տա­րի ա­ռաջ, Ի­տա­լիոյ մայ­րա­քա­ղաք Հ­ռո­մի մէջ, հա­րուստ բնա­կիչ­նե­րու ա­ռանձ­նա­տուն­նե­րով յատ­կան­շո­ւող փո­ղո­ցի մը վրայ, օր-ցե­րե­կով, հայ ժո­ղո­վուր­դի վրի­ժա­ռու բա­զու­կը ար­դար մա­հա­պա­տի­ժի են­թար­կեց ա­ւե­լի քան մէ­կու­կէս մի­լիոն հա­յոր­դի­ներ ցե­ղաս­պա­նու­թեան են­թար­կած Թր­քա­կան ­Մեծ Ո­ճի­րին գլխա­ւոր պա­տաս­խա­նա­տու­նե­րէն՝ Իթ­թի­հա­տա­կան կա­ռա­վա­րու­թեան վար­չա­պետ ­Սա­յիտ ­Հա­լիմ Փա­շան։ Ա­հա­բե­կի­չը 21 տա­րե­կան էր՝ Ար­շա­ւիր Շի­րա­կեան ա­նուն-մա­կա­նու­նով։ Սա­յիտ ­Հա­լիմ փա­շան իթ­թի­հա­տա­կան Թուր­քիան կա­ռա­վա­րող…