Ապրիլ 28ի այս օրը, 97 տարի առաջ, Առաջին Աշխարհամարտի թոհուբոհին մէջ կամայականօրէն ստեղծուած արուեստական երկիրը՝ Ատրպէյճան հրաժեշտ տուաւ այսպէս կոչուած իր «անկախ եւ ժողովրդավարական հանրապետութեան» եւ ընդունեց խորհրդային կարերը: Թէեւ ներկայիս ու 18 Հոկտեմբեր 1991էն ի վեր Ատրպէյճան անկախ հանրապետութիւն է եւ ազերիները այլեւս պատճառ չեն տեսներ տօնելու «խորհրդայնացման» տարեդարձը, բայց հայոց յուշատետրին մէջ 28…
122 տարի առաջ, Ապրիլ 19ին, Օսմանեան Կայսրութեան մօտ Մեծն Բրիտանիոյ, Ֆրանսայի եւ Ցարական Ռուսաստանի դեսպանները ի մի եկան Պոլսոյ մէջ, միասնաբար մշակելու համար հայկական վեց նահանգներու բարենորոգումներու ծրագիր մը։ Եւրոպական դիւանագիտութեան այդ նախաձեռնութիւնը Հայկական Հարցի պատմութեան մէջ հռչակուեցաւ «Մայիսեան Բարենորոգումներու Ծրագիր» անունով, որովհետեւ փաստաթուղթին մշակումը աւարտեցաւ եւ սուլթան Ապտիւլ Համիտին ներկայացուեցաւ 1895ի Մայիս 11ին։ Օսմանեան…
Ապրիլ 14ի այս օրը, 98 տարի առաջ, Փարիզի մէջ պատմական հանդիպում մը տեղի ունեցաւ մէկ կողմէ այդ ժամանակ Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներու նախագահ Վուտրօ Ուիլսընի եւ, միւս կողմէ, Հայաստանն ու հայ ժողովուրդը ներկայացնող զոյգ պատուիրակութեանց նախագահներ Աւետիս Ահարոնեանի ու Պօղոս-Նուպար փաշայի միջեւ։ Առաջին Աշխարհամարտը նոր աւարտած էր եւ Փարիզի մէջ իր աշխատանքներուն սկսած էր Խաղաղութեան Խորհրդաժողովը,…
Ապրիլ 13ի այս օրը հայ ժողովուրդը կը նշէ ծննդեան տարեդարձը արդի հայ գրականութեան իրապաշտ սերունդի արժանաւոր ներկայացուցիչներէն Վրթանէս Փափազեանի։ Իր պատմուածքներով, հեքիաթներով, զրոյցներով, վիպակներով եւ ուղեւորական էջերով՝ Վ. Փափազեան կը հանդիսանայ սրտաբուխ երգիչը հայ ժողովուրդին բաժին հանուած թշուառութեան, իրաւազրկումին ու տառապանքին, այլեւ պայծառ գալիքի յոյսին ու պայքարին։ Եւ ոչ միայն հայ ժողովուրդին, այլեւ՝ Հայաստանի մէջ…
Հայ ժողովուրդի ազգային հերոսներու շարքին փառապանծ ու յաւերժական իր պատուանդանը ունի Արշաւիր Շիրակեան, որուն մահուան 44րդ տարելիցն է այսօր։ Մ. Նահանգներու մէջ, 12 Ապրիլ 1973ին, այնքա՜ն արիւնահեղութիւն եւ սարսափ տեսած իր ցաւատանջ աչքերը առյաւէտ փակեց Հայոց Նեմեսիսի քաջասիրտ արդարադատը։ Հայոց Ցեղասպանութեան պատասխանատու թրքական պետութեան ներկայացուցիչները պատուհասող դաշնակցական արդարագործներու փաղանգին մէջ Արշաւիր Շիրակեան հանդիսացաւ ա՛յն իւրայատուկ…
«Հայոց Հարցը քաղաքական հարց է եւ պէտք է լուծուի միայն ազգային-քաղաքական յեղափոխութեամբ»։ Հայ ժողովուրդի անցեալին, ներկային եւ գալիքին համար ուղենիշ հաստատող եւ ազգային-քաղաքական մեր երթը հունաւորող այս պատգամը կը պատկանի Գառնիկ Գիւզալեանի, որուն մահուան 59րդ տարելիցն է այսօր՝ Ապրիլ 8ին։ 1958ի Ապրիլ 8ին, շրջապտոյտով մը Աղեքսանդրիա գտնուած միջոցին, յանկարծամահ եղաւ Հայաստանի Անկախութեան սերունդին արժանաւոր ներկայացուցիչներէն…
Համացանցում տարածված նամակ-նկարը, թե 1918 թվականի հուլիսի 17-ին Հայաստանի Հանրապետության կառավարության կողմից նամակ է ուղարկվել Օսմանյան կառավարության զինվորական մինիստր Էնվեր փաշային, Անդրանիկ Փաշային «վերջնականապես ջախջախելու» խնդրանքով, կեղծ է։ Aysor.am-ի հետ զրույցում նամակը կեղծ որակեցին Ազգային արխիվի տնօրենը, ՀՀ ԳԱԱ պատմության ինստիտուտի տնօրեն Աշոտ Մելքոնյանը և ՀՅԴ Հայ դատի և քաղաքական հարցերի գրասենյակի պատասխանատու Կիրո Մանոյանը։…
Ապրիլի 6ին կը նշենք ծննդեան տարեդարձը արդի ժամանակներու հայութեան ամէնէն խոհուն եւ բանաստեղծ դէմքերէն Լեւոն Շանթի, որ իր ստեղծած մեծատաղանդ գրականութեամբ, ազգային-քաղաքական յառաջատար գործունէութեամբ եւ մանկավարժական ու սերնդակերտ անձնդիր ծառայութեամբ՝ արժանաւոր իր պատուանդանը նուաճեց հայ ժողովուրդի անմահ մեծերու փաղանգին մէջ։ Յատկապէս թատերական իր գործերով՝ մանաւա՛նդ կոթողական իր «Հին Աստուածներ» ու «Կայսրը» գլուխ-գործոցներով անմահացաւ Լեւոն Շանթ։…
Կարսի անկման ազգային ողբերգությունը Ժողովուրդների ազգային հիշողության մեջ կան ոչ միայն ինքնաճանաչման և հպարտության, երկունքի և խոյանքի ոգեշնչող պահեր, այլ կան նաև փորձության ու հուսաբեկման, մեղկության և անկումի ողբերգական վայրկյաններ, որոնք կյանքի և ժամանակի թավալման հետ ավելի ու ավելի են շեշտում իրենց բախտորոշ նշանակությունը: Հայ ժողովրդի ազգային հիշողության մեջ այդօրինակ դառնության մի էջ է բացվում…
Ժամանակի թաւալումին եւ նոր ժամանակներ թեւակոխած հայ ժողովուրդին առջեւ ցցուած մարտահրաւէրներուն ահագնացումին հետ, արժանաւորապէս կը պայծառանայ դէմքը Հայկական Յեղափոխութեան առաքելատիպ առաջնորդին՝ անզուգական Քրիստափոր Միքայէլեանի, որուն ծննդեան 157րդ տարեդարձը կը նշենք Հոկտեմբեր 18ի այս օրը։ Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութեան հիմնադիր երրորդութեան երիցագոյնն ու «հայրական» դէմքն է Քրիստափոր, որ իր մեծակշիռ ներդրումը ունեցաւ մեր ժողովուրդի նորագոյն շրջանի պատմութեան…
