Հունիսի 1-ը Արցախյան ազատագրական պայքարի հերոս, «Մարտական խաչ» 2-րդ աստիճանի շքանշանակիր Վարդան Բախշյանի ծննդյան օրն է «ՀՄԸՄ առաջին ատենապետն էր Վարդան Բախշյանը, զոհվեց ընկերոջը մարտի դաշտից հանելու պահին` 1991 թվականի դեկտեմբերի 16-ին Հասանաբադ գյուղի մոտ. Այդ ժամանակ զոհվեցին մեր ընկերներից Գագիկը, Վաչե Ռոստոմյանն ու Վարդանը»,- Վարդան Բախշյանի զոհվելու մասին պատմեց նրա մարտական ընկերներից` Ալ. Սպենդիարյանի…
Ծնած է 1879 թ., Զէյվա գիւղում, այժմ՝ Դաւիթ Բէկ: Արամ Մանուկեանը (Արամ փաշա) հայ ազգային-ազատագրական շարժման նուիրեալներից է, 20րդ դարի սկզբի ազգային-քաղաքական ու պետական, Հայաստանի առաջին հանրապետութեան հիմնադիր գործիչներից, ՀՅԴ կուսակցութեան անդամ: Արամ Մանուկեանը (յեղափոխական անունն է 1904 թ.ից, իսկական անուն-ազգանունը՝ Սարգիս Յովհաննիսեան) սովորել է Շուշիի թեմական դպրոցում, 1901 թ.ին աւարտել է Երեւանի թեմական դպրոցը:…
«Պատմական իրողութիւն է, որ… Խորհրդային Հայաստանը շարունակութիւնն է Հայաստանի Հանրապետութեան: Եթէ տեղի չունենաին այն մաքառումները, որոնք յանգեցրին հայկական անկախ պետութեան ստեղծման 1918թ. Մայիսի 28ին, եթէ գոյութիւն չունենար Հայաստանի Հանրապետութիւնը իր ազգային կազմով ու նկարագրով, այսօր գոյութիւն չէր ունենայ եւ Խորհրդային Հայաստանը ազգային կազմով ու դիմագծով: «Հայաստանի խորհրդային վարչաձեւը շատ ճիգ թափեց, որպէսզի ազատագրուի հայ ժողովրդի…
Մայիս 27ի այս օրը, 95 տարի առաջ, Բաշ-Ապարանի ճակատին վրայ, ծանր պարտութիւն կրեցին Հայաստանի սիրտը՝ Երեւանը գրաւելու ընդհանուր յարձակողականի ձեռնարկած թրքական զօրքերը։ Իսկ Մայիս 21ին սկսած եւ Ղարաքիլիսայի (Վանաձոր) ճակատը ճեղքելով դէպի Երեւան յառաջանալու թրքական շարժումները, ամբողջ շաբաթ մը բախելէ ետք Գարեգին Նժդեհի հրամանատարութեամբ մարտնչող հայկական ուժերու դիմադրութեան անխորտակ պատնէշին, Մայիս 28ին ի վերջոյ չարաչար…
Մայիս 25ը, 95 տարի առաջ, Հայաստանի եւ հայ ժողովուրդին առջեւ նոր կեանքի պայծառ հորիզոնը բացող Սարդարապատի յաղթանակին նշանակալից օրը դարձաւ։ 25 Մայիսը եղաւ, ցեղասպան Թուրքիոյ օրհասական սպառնալիքին դէմ, Արամներու ոտքի հանած հայոց զօրայիններու հակայարձակման առաջին եւ վճռորոշ յաղթանակին հրաշափառ օրը։ Մայիս 24ին արդէն, երեք ուղղութիւններով (Սարդարապատ, Բաշ-Ապարան եւ Ղարաքիլիսա) Մայիս 21ին սկսած թրքական ընդհանուր յարձակողականը…
Մայիս 16ին կ’ոգեկոչենք մարտիրոսացումը հայդուկապետ Վահան Մանուէլեանի, որ Սասնոյ երկրորդ ապստամբութեան օրհասական կռիւներու ընթացքին ինկաւ Հայաստանի ու հայ ժողովուրդի ազատագրութեան արիւոտ ճանապարհին։ Վահան Մանուէլեան մարմնաւորեց հայ ազգային-ազատագրական շարժման առաքելատիպ այն յեղափոխականը, որ իր ֆետայական անբասիր վարքով, ամբողջական եւ անսակարկ անձնուիրումով՝ հայոց սերունդներուն կտակեց ներշնչող օրինակը հայկական յեղափոխութեան հաւաքական ուժն ու միաձոյլ կամքը դարբնելու եւ կազմակերպականօրէն…
1916 թուականի ա՛յս օրը՝ Մայիս 15ը, կը խորհրդանշէ հայոց Ազատամարտի դիւցազներգական անմոռանալի էջերէն մէկը։ Կը խորհրդանշէ յաղթական վերջին գրողը հայ ազգային-ազատագրական շարժման անզուգական Քեռիին, որ Առաջին Աշխարհամարտին, Ռըւանտուզի (այժմու Իրաքի մէջ) ճակատին վրայ, թրքական զօրքերու կողմէ օրհասական պաշարման մատնուած հայ եւ ռուս զինուորները ազատելու յաղթական պահուն, ճակտէն զարնուած ինկաւ ռազմի դաշտին վրայ։ Օրին հայ ժողովուրդը…
Մայիս 8-9ը պատմական յիշարժան թուական դարձաւ եւ փառաւոր իր տեղը գրաւեց հայոց յուշատետրին մէջ 1992ին, երբ Արցախ աշխարհի հինաւուրց բերդաքաղաք Շուշին ազատագրուեցաւ հայ ժողովուրդի հերոսական զաւակներուն ռազմաքաղաքական բացառիկ սխրանքով։ Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետութիւնը պաշտօնապէս Մայիս 9ին կը մեծարէ «Շուշիի ազատագրման եւ յաղթանակի» պետական տօնը։ Իսկ Հայաստանի Հանրապետութեան պաշտօնական տօնացոյցով Մայիս 9ն հռչակուած է «Յաղթանակի Օր»։ Թէ՛…
1991թ. այս օրը Արցախյան պատերազմում «Օղակ» գործողության ժամանակ զոհվեցին ՀՀ Ազգային հերոս Թաթուլ Կրպեյանը, Արթուր Կարապետյանը (ծնվել է 1967թ.), Սիմոն Աչիկգյոզյանը (ծնվել է 1939թ.), Հրաչ Դանիելյանը և Վալերի Նազարեթյանը (ծնվել է 1961թ.): Արցախյան պատերազմի ժամանակ 1990թ.սեպտեմբերից մինչև 1991թ. մայիսը Հյուսիսային Արցախի Գետաշեն-Մարտունաշեն ենթաշրջանի ինքնապաշտպանության հրամանատարն էր: Թաթուլ Կրպեյանը ծնվել է 1965թ. ապրիլի 21-ին Հայաստանի Թալինի…
Սարգիս Բարսեղեան (Պօղոս Օտապաշեան, 1875-1915). «Աչքերում սարսափելի կրակ» ունեցող Հայ Յեղափոխականն ու Դաշնակցական Մարտիկը 24 Ապրիլ 1915ի գիշերը, Պոլսոյ մէջ, թրքական իշխանութեանց կողմէ ձերբակալուած հարիւրաւոր հայ մտաւորականներու եւ ազգային-քաղաքական ղեկավար դէմքերու շարքին կը գտնուէր հայ յեղափոխականի եւ դաշնակցականի բացառիկ մարմնաւորում մը հանդիսացող Վանայ Սարգիսը, որ իր ձերբակալութենէն քանի մը օր ետք, Ապրիլ 30ին, զոհ գնաց…
