Դէմքեր եւ իրադարձութիւններ

1905թ.-ի մայիսի 11-ին Բաքվի նահանգապետի և հակահայ կոտորածների սադրիչ Նակաշիձեի ահաբեկումը

1905 թվականի մայիսի 11-ին, 109 տարի առաջ, Անդրկովկասի նավթային մայրաքաղաք Բաքվի կենտրոնական հրապարակներից Պարապետի վրա, 21 ամյա մի հայ հեղափոխական ռումբի մի հարվածով ահաբեկեց նահանգապետ իշխան Նակաշիձեին։ Երիտասարդ այդ հեղափոխականը Դրաստամատ Կանայանն էր՝ անզուգական Դրոն, որ այդպես, օր-ցերեկով և բանուկ մի հրապարակի վրա, գործադրեց Բաքվի Հ.Յ.Դ. Ոսկանապատի Կենտրոնական Կոմիտեի տված մահապատժի որոշումը՝ հարյուրավոր անմեղ հայերի…

8-9 Մայիս 1992, Շուշիի ազատագրումը. Հայ ժողովուրդի հաւաքական կամքին եւ միասնական ուժին Յաղթանակի խորհրդանիշը

Մայիս 8-9ը պատմական յիշարժան թուական դարձաւ եւ փառաւոր իր տեղը գրաւեց հայոց յուշատետրին մէջ 1992ին, երբ Արցախ աշխարհի հինաւուրց բերդաքաղաք Շուշին ազատագրուեցաւ հայ ժողովուրդի հերոսական զաւակներուն ռազմաքաղաքական բացառիկ սխրանքով։ Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետութիւնը պաշտօնապէս Մայիս 9ին կը մեծարէ «Շուշիի ազատագրման եւ յաղթանակի» պետական տօնը։ Իսկ Հայաստանի Հանրապետութեան պաշտօնական տօնացոյցով Մայիս 9ն հռչակուած է «Յաղթանակի Օր»։ Թէ՛…

Սարգիս Բարսեղեան (Պօղոս Օտապաշեան, 1875-1915). «Աչքերում սարսափելի կրակ» ունեցող Հայ Յեղափոխականն ու Դաշնակցական Մարտիկը

24 Ապրիլ 1915ի գիշերը, Պոլսոյ մէջ, թրքական իշխանութեանց կողմէ ձերբակալուած հարիւրաւոր հայ մտաւորականներու եւ ազգային-քաղաքական ղեկավար դէմքերու շարքին կը գտնուէր հայ յեղափոխականի եւ դաշնակցականի բացառիկ մարմնաւորում մը հանդիսացող Վանայ Սարգիսը, որ իր ձերբակալութենէն քանի մը օր ետք, Ապրիլ 30ին, զոհ գնաց թրքական պետութեան գործադրած մեծ ոճիրին՝ դառնալով Հայոց Ցեղասպանութեան առաջին նահատակներէն մէկը։ Ինչպէս որ Ռուբէն…

Բաղդասար (Գուրգեն) Մալյան -Հայ Ֆիդայի (1878-1899)

19-րդ դարի վերջի և 20-րդ դարի սկզբի հայ ազգային-ազատագրական պայքարը տվել է մի շարք յուրօրի­նակ դեմքեր, որոնց ընտրած խոհուն և կշռադատված գործելակերպը պատճառ է հանդիսացել նրանց ստվե­րում մնալու։ Այսօր, երբ մեր պատմագրությունը արդարացիորեն փորձում է բարձրացնել հայ ազատագրական պայքարի ըստ ամենայնի լուսաբանման հարցը, այն տպավորությունն է ստեղծվում հաճախ, թե այդ պայքարը ընթացել է միայն հայդուկային…

Տաս տարի առաջ, Ապրիլ 21, Գանատայի խորհրդարանը ճանչցաւ Հայկական Ցեղասպանութիւնը

Ապրիլ 21, 2014-ը տասնամեակն է Հայկական Ցեղասպանութեան ճանաչումը հաստատագրող Գանատայի խորհրդարանի M-380 բանաձեւին: 2002-ի Յունիս 13-ին, Գանատայի Ծերակոյտը 44 թեր եւ 1 դէմ քուէարկութեամբ ճանչցած էր Հայկական Ցեղասպանութիւնը: 19 Ապրիլ 2006-ին, Գանատայի վարչապետ Սթիւվըն Հարփըր յատուկ հաղորդագրութեամբ մը ճանչցաւ Հայկական Ցեղասպանութիւնը: Ստորեւ կը ներկայացնենք «Հորիզոն»ի 26 Ապրիլ, 2004-ի թիւին մէջ լոյս տեսած լրատուութիւնը: ՕԹԹԱՈՒԱ «ՀՈՐԻԶՈՆ».-…

Թաթուլ Կրպեյան (1965 – 1991)

Արցախյան ազատամարտի տարիներին Թաթուլ Կրպեյանը եղել է Գարդմանքի Գետաշեն-Մարտունաշեն ենթաշրջանի ինքնապաշտպանության հրամանատարը: Թեժ էին մարտերը, սակայն քաջ հայորդին վայրկյան անգամ չէր մտածում հող զիջելու մասին։ Թաթուլն ասում էր. «Ինչո՞ւ եք վախենում մահից։ Հողի համար ես հենց հիմա պատրաստ եմ մեռնել։ Հողի, ազգի համար։ Ես ոչ մի անգամ չեմ գնա Երևանի օդանավակայանում իջնեմ, ասեմ՝ Գետաշենը հանձնեցի։…

Շահան ( Յակոբ Տէր Յակոբեան ) Նաթալի – ( 1884-1983թթ) Հայ ազգը ոչ միայն խօսքով, այլ մանաւանդ գործով պէտք է տիրանայ ապրելու իր իրաւունքին

Շահան Նաթալի ( Յակոբ Տէր Յակոբեան ) ծնուել է 1884թ. Արեւմտեան Հայաստանի Խարբերդ նահանգի Հիւսէյնիկ գիւղում: Որբացել է սուլթանական Թուրքիայում իրականացուած հայկական կոտորածների ժամանակ: Փոքր տարիքից ուխտել է ուղղել իր ընտանիքի եւ իր ժողովրդի հանդէպ կատարուած մեծ անիրաւութիւնը: Սովորել է Կ. Պոլսի Պէրպէրեան Վարժարանում, բախտ ունենալով աշակերտելու ժամանակի լաւագոյն մանկավարժներից Ռեթէոս Պէրպէրէանին: 1904 թ. Մեկնել…

Ասում են՝ պատմությունը մարդիկ կենսագրությամբ են կերտում

1992թ ապրիլի 14-ին Լեռնային Ղարաբաղի Գերագույն Խորհրդի նախագահ Արթուր Մկրտչյանի եղերական սպանության բոթը ցնցեց բոլորին: Արթուր Մկրտչյանն Արցախյան Շարժման այն առաջամարտիկներից էր, ով խորապես տիրապետում էր ազգային արժեքներին եւ ում համար ի վերուստ պարզ էր, որ մեր ժողովրդի գոյատեւման խնդիրն անիրագործելի է առանց նրա հավաքական ուժի եւ պայքարի: Օժտված լինելով մարդկային բարձր հատկանիշներով նա Շարժման…

Արշաւիր Շիրակեան (1900-1973). Հայ ժողովուրդի «Նահատակներուն Կտակ»ը անմահացնող Արդարահատոյց բազուկը

Անվեհեր Արշաւիր Շիրակեանի մահուան 41րդ տարելիցը կ’ոգեկոչենք Ապրիլ 12ին։ Մ. Նահանգներու մէջ, 12 Ապրիլ 1973ին, իր պարտքը կատարած մարդու անդորրութեամբ, ցաւատանջ իր աչքերը առյաւէտ փակեց Հայոց Նեմեսիսի քաջասիրտ Ահաբեկիչը։ Հայկական Ցեղասպանութեան պատասխանատու թրքական պետութեան ներկայացուցիչները պատուհասող դաշնակցական արդարագործներու փաղանգին մէջ Արշաւիր Շիրակեան հանդիսացաւ ա՛յն իւրայատուկ դէմքը, որ իր առաքելութեան ազգային-քաղաքական ամբողջական գիտակցութեամբ եւ յանձնառութեամբ գործեց։…

Գառնիկ Գիւզալեան (1893-1958). Հայ քաղաքական մտքի ազգային աւանդներուն արթուն պահակը

«19րդ դարի երկրորդ կէսին… քուրդն ու թուրքը միացել էին՝ հայութեան դէմ կազմելով պայքարի ընդհանուր ճակատ։ Անհնար էր այս հակադրութիւնը լուծել խաղաղ ճանապարհով՝ համաձայնութեամբ։ Դրա համար պէտք էր մէկ բան, որ թուրքն ու քուրդը ճանաչէին հային որպէս իր հողին տէր, տային նրա կեանքի եւ գոյքի ապահովութիւն, երաշխաւորէին նրա գոյութեան տարրական պայմանները, ստեղծէին մի միջավայր, ուր հայը…