Արշակ Վռամյան իրական անուն-ազգանուն՝ Օնիկ Դերձակյան (Կոստանդնուպոլիս 1870 — Վան 1915): Հայ ագգային-ագատագրական շարժման հայտնի գործիչ, ՀՅԴ կուսակցության անդամ։ Նախնական կրթությունն ստացել է Պոլսում, ապա ավարտել Էջմիածնի Գևորգյան ճեմարանը (1889)։ Ծանոթացել է կուսակցական հայտնի գործիչ Յուսուֆյանի հետ , եւ նրա ազդեցությամբ անդամագրվել է Դաշնակցությանը: Կազմակերպական գործունեությամբ է զբաղվել Պոլսում, մասնակցել է «Բանկ Օտոմանին» գրավման նախապատրաստական…
Իշխանը` Նիկոլ Պողոսյանը (Միքայելյան) XX դարասկզբի հայ ազատագրական պայքարի երևելիներից է: Ծնվել է 1882 թ. Արցախի Վարանդա գավառի Քառասնա գյուղում, ունևոր առևտրականի ընտանիքում: Փոքրուց Նիկոլի մեջ ծնողները բացահայտեցին ուսման սերը, և հայրը նրան կրթության տվեց Շուշիի թեմական դպրոցում, որն այդ տարիներին հայ կրթության առաջատար դարբնոցներից էր: Ավելորդ չէ նշել, որ Շուշիի թեմական դպրոցը դարբնոց էր…
Ապրիլ 2ի այս օրը ծննդեան տարեդարձն է հայկական վրիժառութեան սրբալոյս դէմքին՝ Սողոմոն Թեհլիրեանի։ Հայեւթուրք յարաբերութեանց արիւնալի պատմութեան մէջ մեծատառ գրուած անուն է Սողոմոն Թեհլիրեան, որ հայ ժողովուրդին դէմ Թուրքիոյ կողմէ պետականօրէն գործադրուած ցեղասպանական ծանրագոյն ոճիրն գլխաւոր պատասխանատուին՝ Թալէաթ փաշայի արդարահատոյց ահաբեկման իրագործողը եղաւ եւ, իբրեւ այդպիսին, անմահացաւ մեր ազգային յիշողութեան մէջ։ Արհաւիրքի եւ արդար հատուցման…
Գարեգին Փաստրմաճյանը ծնվել է 1872թ փետրվարի 2-ին Կարինում (այժմ`Էրզրում): Տարրական կրթություն ստացել է Էրզրումի Սանասարյան վարժարանում, որն ավարտել է 1891թ.: Ավելի ուշ` 1894թ. ուսումը շարունակում է Ֆրանսիայում,որտեղ սովորում է գյուղատնտեսություն Նանսի համալսարանի (ֆրանսերեն՝ Nancy-Université) գյուղատնտեսական դպրոցում: Այս ընթացքում անդամագրվում է ՀՅԴ-ին: 1895-ին ստանձնել է Զեյթունի ապստամբներին օժանդակելուգործը: 1896թ. օգոստոսի 26-ին Բաբկեն Սյունիի(Պետրոս Փարյան) հետ կազմակերպել…
Մարտ 24ը ծննդեան տարեդարձն է առաքելատիպ մեծ Հայուն՝ Նիկոլ Աղբալեանի։ Բազմաշնորհ ու տաղանդաշատ մտքի մշակ, գրական եւ մշակութային արժէքներու անկաշառ պահապան եւ քարոզիչ, ազգային-հասարակական ու պետական-քաղաքական ղեկավար գործիչ, գաղափարապաշտ յեղափոխականի անբասիր դրօշակիր եւ, ըստ ամենայնի, հայոց հոգեմտաւոր կեանքի անձնուէր առաջնորդ մը եղաւ Նիկոլ Աղբալեան, որ իր կեանքը աւարտեց տարագրութեան մէջ՝ իբրեւ մեծ մանկավարժ եւ հանրային…
Մարտ ամսու 17րդ օրը կը խորհրդանշէ մեր ժողովուրդի ազգային-ազատագրական շարժման բարոյական վեհացումին եւ յեղափոխական պայծառակերպման օրը։ Օրը՝ իր անձին օրինակով ամբողջ սերունդներ յարատեւ կռուի առաջնորդելու, անյաջողութեանց մատնուելու գնով պայքարի վճռականութիւնը չկորսնցնելու եւ Հայաստանի ու հայութեան ամբողջական ազատագրումի դարաւոր երազը անպայման յաղթանակով պսակելու անդառնալի Ուխտին։ Օրը՝ Վիտոշի Խորհուրդին եւ Քրիստափորեան Պատգամին։ 108 տարի առաջ, 17 Մարտ…
93 տարի առաջ, Մարտ 15ի օրը, Պերլինի մէջ գործուեցաւ իւրօրինակ ահաբեկչութիւն մը, որ խտացուց արիւնի եւ արհաւիրքի ամբողջ պատմութիւն մը եւ խորհրդանշեց ցեղասպանութեան ենթարկուած հայ ժողովուրդին արդար ցասումը, վրէժը եւ պահանջատիրութիւնը։ 15 Մարտ 1921ին, Պերլինի Չարլոթընպըրկ թաղամասի Հայտէնպէրկ փողոցին մէջ, օր-ցերեկով, Սողոմոն Թեհլիրեան անունով 25ամեայ հայ երիտասարդ մը ահաբեկեց Մեհմեթ Թալէաթ փաշան՝ Օսմանեան Կայսրութեան իթթիհատական…
Մարտ 8ի այս օրը, դաշնակցական մամուլը հայաշխարհին գուժեց, որ «Տապալեցաւ հաստաբուն կաղնին»։ Իր գործը անաւարտ թողած՝ հայոց աշխարհէն հեռացաւ յանդուգն եւ անվեհեր Ազատամարտիկի բացառիկ մարմնաւորումը՝ ԴՐՕ։ Իր կենդանութեան իսկ, ԴՐՕ առասպելական հերոսը դարձաւ հայ ժողովուրդին։ Իսկ մահէն ասդին, որքան ժամանակը թաւալի, այնքան աւելի կը պայծառանայ մարտունակ կերպարը Հայու Յանդգնութիւնն ու Խիզախութիւնը անկրկնելիօրէն մարմնաւորած «մրրկածին» Ազատամարտիկին։…
Փետրուար 25ի այս օրը, Արեւմտահայաստանի Շապին Գարահիսար գիւղաքաղաքին մէջ, արհեստաւոր Թորոս Օզանեանի յարկին տակ, լոյս աշխարհ եկաւ Անդրանիկ անունով հայ մանուկ մը, որ կոչուած էր դառնալու հայ ժողովուրդին մռայլ երկնակամարը լուսաւորող եւ ջերմացնող անմար աստղ մը։ Աւարտելով ծննդավայրի «Մուշեղեան» վարժարանը՝ Անդրանիկ պատանի տարիքէն նետուեցաւ կեանքի ասպարէզ։ Իր ժամանակի հայութեան վիճակուած օրապահիկ ապահովելու դժուարին պայմաններուն բերմամբ,…
ԶՈՒԼՈՒՄԱԹ – Պասեցի Հովհաննես Ծննդյան թիվն անհայտ է, Կ. Պոլիս: Մահ. 1911թ., (Խոյ): 1895-98-ին կռվել է Աղբյուր Սերոբի խմբում: Մասնակցել է Խաթավինի, Բաբշենի (որտեղ ծանր վիրավորվել է) կռիվներին: Աղբյուր Սերոբի զոհվելուց (1899) հետո ԶՈՒԼՈՒՄԱԹն անցել է Կովկաս: 1903-ին զենք է հասցրել Խլաթ ու Սասուն: 1904-ին մասնակցել է Մշո դաշտի, Խլաթի ու Վասպուրականի կռիվներին (Բերդակ, Կուրավու,…
